ARC Water Energy Yönetim Kurulu Başkanı Alkan Canbay, 22 Mart Dünya Su Günü'nde yaptığı değerlendirmede Türkiye'nin son 65 yılda kuraklık nedeniyle 11 milyar metreküp kullanılabilir su kaybettiğini açıkladı. Sürdürülebilir Gelecek Platformu'nun COP31 "Su" temasında ana sponsor olan şirket, alternatif su üretim teknolojilerine yatırımı "artık bir tercih değil, zorunluluk" olarak tanımlıyor.
Canbay'a göre su güvenliği yalnızca çevresel bir mesele olmaktan çıktı, doğrudan ekonomik istikrarı belirleyen bir faktöre dönüştü. "Türkiye su stresi yaşayan ülkeler arasında yer alıyor. Yer altı su seviyelerindeki düşüş, tarımsal üretim ve gıda güvenliği açısından ciddi bir tehdit oluşturuyor" dedi.
Yer altı suları 20 yılda 50 metre çekildi
Türkiye genelinde yer altı su kaynaklarındaki gerileme son 20 yılda 40 ila 50 metreye ulaştı. Sorunun boyutunu en net gösteren örneklerden biri Şanlıurfa: İlde 17 bin ruhsatlı kuyunun yanında 65 bini aşkın kayıt dışı kuyu bulunduğu tahmin ediliyor. Bu veriler, su kaynaklarının plansız ve denetimsiz kullanıldığına işaret ediyor.
Su kıtlığının etki alanı tarımla sınırlı değil. Çelik üretimi başta olmak üzere ağır sanayi kolları, soğutma ve proses süreçlerinde yoğun su tüketiyor. Kullanılabilir su kaynaklarının azalması, sanayi tesisleri için hem maliyet artışı hem de operasyonel süreklilik riski demek. Su yoğun üretim yapan tesisler, orta vadede alternatif su tedarik stratejileri geliştirmek durumunda.
Küresel desalinasyon yarışı hızlanıyor
Tatlı su kaynaklarından elde edilen suyun ortalama maliyeti 0,45 euro düzeyinde seyrediyor. Ancak bu maliyetin altına inmeyi hedefleyen ülkeler deniz suyu arıtımına büyük bütçeler ayırıyor. Birleşik Arap Emirlikleri 80 milyar dolar, Mısır ise 30 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirdi. Her iki ülke de deniz suyu arıtımını ulusal güvenlik başlığı altında ele alıyor.
Canbay'a göre Türkiye de benzer bir yaklaşıma yönelmeli. "Su, enerji ve gıda dengesi bütüncül bir stratejiyle ele alınmalı. COP31 süreci, suyu iklim müzakerelerinin merkezine yerleştirmek için büyük bir fırsat" dedi. Kuraklık riski yüksek kıyı bölgelerinde deniz suyu arıtma teknolojilerinin hem tarımsal hem de endüstriyel su ihtiyacını karşılama potansiyeli taşıdığının altını çizdi.
Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenecek COP31, su meselesini küresel ölçekte gündeme taşımak için stratejik bir pencere açıyor. ARC Water Energy, bu süreçte su verimliliği, alternatif su kaynakları ve ileri arıtma teknolojileri konusunda farkındalık oluşturmayı hedefliyor.