Çelik üreticileri, 2026'nın ilk beş ayında ithal hurda kalemlerinde ton başına 2.865 TL'ye varan fiyat artışıyla karşılaştı. Ortadoğu'daki savaş ve Avrupa Birliği'nin hurda ihracatına getirdiği kısıtlar, hurdaya yüzde 70 oranında bağımlı sektörü hem tedarik hem maliyet cephesinde sıkıştırıyor.
Türkiye'nin yıllık yaklaşık 30 milyon tonluk hurda ihtiyacının 20 milyon tonu ithalatla karşılanıyor. AB üreticilerinin kendi hurdalarını dış pazara açma konusunda getirdiği sınırlamalar iç piyasada talebi yukarı taşıdı; Ukrayna-Rusya savaşıyla başlayıp İran-ABD/İsrail eksenine kayan jeopolitik gerilim ise emtia fiyatlarındaki dalgalanmayı derinleştirdi. Sektör temsilcilerine göre bu iki etken birlikte çelik üretiminin maliyet tabanını yeniden şekillendiriyor.
Çolakoğlu ve Kardemir referans fiyatlarında çift haneli artış
Çelik üreticilerinin fiyatlandırmada ölçüt aldığı Çolakoğlu Metalurji ve Kardemir verileri, dört aylık dönemde belirgin bir tırmanışı kayıt altına aldı. Çolakoğlu referans listesine göre DKP hurda yüzde 14,95, ekstra DKP yüzde 15,49, 1. grup hurda yüzde 15,53 ve 2. grup hurda yüzde 16,41 oranında zamlandı. Kardemir tarafında ise DKP hurda yüzde 18,10, ekstra DKP yüzde 18,27, 1. grup hurda yüzde 11,91 ve 2. grup hurda yüzde 11,11 yükseldi.
Ton bazında bakıldığında DKP hurdanın fiyatı Çolakoğlu'nda 15 bin 55 TL'den 17 bin 305 TL'ye, Kardemir'de 15 bin 750 TL'den 18 bin 600 TL'ye çıktı. Ekstra DKP Çolakoğlu'nda 14 bin 530 TL'den 16 bin 780 TL'ye, Kardemir'de 15 bin 515 TL'den 18 bin 350 TL'ye yükseldi. 1. grup hurda Çolakoğlu'nda 14 bin 490 TL'den 16 bin 740 TL'ye, Kardemir'de 15 bin 370 TL'den 17 bin 200 TL'ye taşındı. 2. grup hurda ise Çolakoğlu'nda 14 bin 320 TL'den 16 bin 600 TL'ye, Kardemir'de 15 bin 120 TL'den 16 bin 920 TL'ye ulaştı.
Nervürlü inşaat demirinde 2.365 TL'lik zam, kütükte 35 dolar
Hammadde tarafındaki tırmanış nihai ürünlere de yansıdı. 12-32 mm nervürlü inşaat demirinin tonu yıl başında 24 bin 450 TL iken 26 bin 815 TL'ye çıktı; 36-40 mm nervürlü demirin tonu da aynı seviyeden 27 bin 315 TL'ye yükseldi. Kütük demirde dolar bazlı fiyat 515 dolardan 550 dolara çıkarak ton başına 35 dolarlık bir artışı işaret ediyor.
Sektör temsilcilerine göre bu yansıma henüz tam değil. İnşaat demirinde önümüzdeki haftalarda yeni fiyat ayarlamaları gündeme gelebilir; proje bazlı alım yapan müteahhitler için bütçe planlaması zorlaşıyor.
İthalata bağımlılık ve jeopolitik kırılganlık
Elektrik ark ocağı ağırlıklı çelik üretim modeli, hurdayı stratejik bir hammadde haline getiriyor. AB üreticilerinin döngüsel ekonomi ve karbon ayak izi gerekçeleriyle hurda ihracatını kısma eğilimi kalıcılaşırsa, sektörün tedarik denkleminde alternatif kaynak arayışı kaçınılmaz olacak. ABD ve Avrupa üreticileriyle aynı havuzdan beslenen sektör için Karadeniz, Baltık ve Akdeniz tedarikçileriyle yapılan uzun vadeli sözleşmeler giderek belirleyici bir rol üstleniyor.
İran-ABD/İsrail hattındaki gerginlik ise navlun ve sigorta maliyetlerini doğrudan etkiliyor. Hürmüz Boğazı ve Doğu Akdeniz rotalarındaki risk primi yükseldikçe ithal hurdanın kapı teslim fiyatına eklenen lojistik kalemi de büyüyor.
Mevcut görünümde sektör temsilcileri, küresel risklerin sürmesi halinde yıl ortasında yeni bir maliyet dalgasının gündeme gelmesini olası görüyor. Üretici fiyatlarındaki tırmanış inşaat sektöründen beyaz eşyaya, otomotivden boru üretimine kadar geniş bir nihai ürün yelpazesinde kendini hissettirebilir.