Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, enerji verimliliğini artıran ve enerji kaynaklı karbon yoğunluğunu azaltan işletmeler için Enerji ve Karbon Azaltım (EKA) Destek Programı başvurularını açıyor.
Bakanlığın 29 Haziran 2026 tarihli duyurusuna göre başvurular, 1 Temmuz-30 Eylül 2026 arasında EVDES sistemi üzerinden alınacak. Programa imalat sanayi sektörü ile bina ve hizmetler sektöründe faaliyet gösteren otel, alışveriş merkezi, hastane ve ofis binaları başvurabilecek.
Program, enerji yoğunluğu, karbon yoğunluğu veya spesifik enerji tüketiminde azaltım sağlamayı hedefleyen işletmelerin enerji giderlerini performansa bağlı olarak desteklemeyi amaçlıyor. Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile diğer kamu kurum ve kuruluşları ise kapsam dışında tutuluyor.
Başvurular, Enerji ve Karbon Azaltım Destek Programı Hakkında Uygulama Usul ve Esasları ile Bakanlık tarafından yayımlanan başvuru dosyası, izleme dosyası ve hesaplama yöntemi doğrultusunda değerlendirilecek. Yapılacak puanlama sonucunda her sektörde ilk 10’a giren başvuru sahipleri izleme sürecine alınacak.
Destekten yararlanmak isteyen işletmelerin EVDES’e üye olması, enerji yöneticisi görevlendirme ve bilgi verme yükümlülüklerini yerine getirmesi, ayrıca TSE EN ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi Standardı belgesine sahip olması gerekiyor. Başvuru dosyasında enerji yöneticisi sertifikası, ISO 50001 belgesi, oda kayıt belgeleri, vergi levhası, imza sirküleri, proje özet tabloları ve sera gazı emisyon/doğrulama raporları gibi belgeler isteniyor.
Program takvimine göre referans dönemi Ocak 2023-Aralık 2025 olarak belirlendi. Uygulama ve izleme dönemi Ocak-Aralık 2026’yı kapsayacak. Ödeme dönemi ise Temmuz 2027 ve sonrası olacak.
Hesaplama yönteminde sanayi sektörü için karbon yoğunluğu ton ürün başına, bina sektörü için ise metrekare başına hesaplanıyor. Başvuru sahibinin referans dönemi verileriyle istatistiksel olarak anlamlı bir referans denklem oluşturulması gerekiyor. Bakanlık metnine göre anlamlı referans denklem oluşmayan başvurular değerlendirmeye alınmayacak.
İzleme döneminin ardından destek ödemesi, 2026 yılı gerçekleşen performansına göre belirlenecek. İşletmenin gerçekleşen azaltım durumunun, proje kapsamında öngörülen azaltımın en az yüzde 70’i seviyesinde olması şart koşuluyor. Bu eşiğin altında kalan başvuru sahiplerine destek ödenmeyecek.
Destek oranı, azaltım başarısına göre yüzde 15 ile yüzde 30 arasında değişecek. Başarı düzeyi yüzde 70-80 aralığında olan işletmeler için destek oranı yüzde 15, yüzde 80-90 aralığında yüzde 20, yüzde 90-100 aralığında yüzde 25, yüzde 100 ve üzerinde ise yüzde 30 olarak uygulanacak.
Program kapsamında destek, 2026 yılı elektrik ve yakıt giderleri toplamı üzerinden hesaplanacak. Ancak destek oranı en fazla yüzde 30 olabilecek ve hesaplanan destek tutarı 18.061.775 TL’yi aşamayacak.
Bakanlık, başvuru ve izleme sürecinde eksik veya hatalı bilgi tespit edilmesi halinde işletmelere 15 iş günü süre verileceğini belirtiyor. Süresi içinde eksikliklerini gidermeyen başvuru sahipleri değerlendirme veya destek kapsamı dışında kalacak. Yanlış ya da yanıltıcı bilgi verilmesi veya usulsüzlük tespiti halinde ise destek geri alınabilecek ve başvuru sahibi iki yıl süreyle destek programlarına başvuramayacak.
EKA programı, enerji yoğun sektörlerde yatırım sonrası performansı öne çıkaran yeni bir destek mekanizması olarak dikkat çekiyor. Çelik başta olmak üzere enerji tüketimi yüksek sanayi kolları açısından program, enerji maliyetlerinin azaltılması, karbon yoğunluğunun düşürülmesi ve düşük karbonlu üretime geçiş başlıklarında izlenecek yeni destek araçlarından biri olacak.