Türkiye'de çelik kütük fiyatları ekimde 13 dolar geriledi

Türkiye çelik sektöründe hammadde tedariki ve fiyatlar üzerindeki baskı ekim ayında da devam etti. Küresel piyasalarda talebin zayıf seyretmesi ve ithalat koşullarındaki belirsizlikler, çelik kütük fiyatlarında aşağı yönlü hareketi beraberinde getirdi. Türkiye'de ortalama fabrika çıkış (EXW) kütük fiyatı, eylül ayına göre 13 dolar azalarak ton başına 563 dolar seviyesinde gerçekleşti.

Fiyatlardaki gerilemeye rağmen yerli ve ithal kütük piyasalarında farklı dinamikler öne çıktı. Rusya'dan tedarikte yaşanan sorunlar ve yükselen lojistik maliyetleri ithalatı sınırlandırırken, yerli üreticilerin teklifleri görece yüksek seviyelerde kaldı.

Rusya'dan tedarik zorlaşırken maliyetler yükseldi

Türkiye'nin geleneksel çelik kütük tedarikçilerinden Rusya, Karadeniz üzerinden yapılan sevkiyatlarda ciddi lojistik sorunlarla karşı karşıya kaldı. Karadeniz limanlarından sevkiyatların büyük ölçüde durması, Rus ihracatçıları Baltık Denizi'ndeki alternatif limanlara yönlendirdi.

Bu değişim, teslimat sürelerinin uzamasına ve navlun maliyetlerinin artmasına neden oldu. Baltık limanlarından İzmir'e yapılan sevkiyatlarda navlun maliyetleri ton başına 63–78 dolar seviyelerine ulaştı.

Rusya menşeli çelik kütük için ton başına 540–550 dolar CFR seviyelerinde teklifler sunulurken, Türk alıcıların karşı teklifleri 515 doların üzerine çıkmadı. Alıcılarla satıcılar arasındaki fiyat farkı, ithalat piyasasında işlem hacmini sınırlayan unsurlardan biri oldu.

Türkiye'nin kütük ithalatında Çin ilk sırada

Türkiye'nin çelik kütük ithalatı eylül ayında yıllık bazda yüzde 17 azalarak 286 bin tona geriledi. İthalat hacmindeki düşüşe karşın tedarikçi ülkeler arasındaki dağılım, Çin'in Türkiye pazarındaki ağırlığının arttığını ortaya koydu.

TÜİK verilerine göre Çin'den yapılan kütük ithalatı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 29 artarak 142 bin tona ulaştı. Böylece Çin, Türkiye'nin aylık toplam kütük ithalatının yaklaşık yarısını tek başına karşıladı.

Malezya 53 bin ton, Vietnam ise 50 bin tonla diğer önemli tedarikçiler arasında yer aldı.

Çinli üreticilerin rekabetçi fiyatların yanı sıra uzun vadeli ödeme seçenekleri sunması, Türk alıcılar açısından bu pazarı daha cazip hale getiriyor. Rusya kaynaklı sevkiyat sorunlarının sürmesi de alternatif tedarik kanallarının önemini artırıyor.

Yerli üreticiler fiyatlarını korumaya çalışıyor

İthal kütük piyasasında yaşanan belirsizlikler, yerli üreticilerin fiyatlandırma politikalarına da yansıdı.

Kardemir'in çelik kütük fiyatları ton başına 565–575 dolar EXW aralığına yükselirken, diğer yerli üreticilerin teklifleri 570 doların üzerinde seyretti.

Türkiye'nin ocak-eylül dönemindeki toplam çelik kütük üretimi ise 17,8 milyon tona ulaştı.

Yerli üreticilerin fiyatlarını yüksek seviyelerde tutmasına karşılık, nihai çelik ürünlerine yönelik talebin zayıf seyretmesi alıcıların yeni bağlantılarda temkinli davranmasına neden oldu. Özellikle inşaat demiri piyasasındaki fiyat baskısı, kütük alımlarında maliyet hesaplarını daha önemli hale getirdi.

Kasım ayında fiyat rekabeti devam ediyor

Ekim ayında yaşanan gerilemenin ardından kasım ayının ilk günlerinde yerli kütük fiyatlarında sınırlı bir toparlanma görüldü. İç piyasada fiyatlar 565 dolar/ton EXW seviyesine ulaşırken, bazı üreticilerin ileri teslimat teklifleri 570–580 dolar/ton aralığına çıktı.

Buna karşılık Çin'den ocak yüklemeli kütük tekliflerinin 515–520 dolar/ton CFR seviyelerine gerilemesi, ithal ürünlerin fiyat rekabetini sürdürdüğünü gösterdi.

Yılın son dönemine girilirken Türkiye çelik kütük piyasasında üç unsur belirleyici olmaya devam ediyor: Rusya'dan sevkiyatların normalleşme ihtimali, Çin kaynaklı ithalatın fiyat avantajı ve iç piyasadaki nihai çelik talebinin seyri.

İthalat maliyetlerinin yüksek kalması yerli üreticilerin fiyatlarını destekleyebilir. Ancak Çinli tedarikçilerin rekabetçi teklifleri ve zayıf nihai ürün talebi, önümüzdeki dönemde fiyat artışlarını sınırlayabilecek başlıca unsurlar olarak öne çıkıyor.