Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa’nın ekonomik ve sanayi rekabetçiliğini güçlendirmek amacıyla enerji maliyetlerinin düşürülmesi, şirketlerin bürokratik yüklerinin azaltılması ve yatırımların önündeki engellerin kaldırılması gerektiğini belirtti.
Von der Leyen, Paris’te Fransa İşletmeleri Hareketi (MEDEF) tarafından düzenlenen yıllık konferansta yaptığı konuşmada, Avrupa ekonomisinin son yıllarda değişen küresel koşullar nedeniyle önemli bir dönüşüm baskısıyla karşı karşıya olduğunu söyledi.
Avrupa’nın ekonomik modelini uzun süre destekleyen ucuz ithal enerji, açık küresel ticaret, Çin pazarına erişimin genişlemesi, ABD’nin stratejik koruması ve Batı’nın teknolojik üstünlüğü gibi koşulların artık aynı ölçüde geçerli olmadığını belirten von der Leyen, Avrupa şirketlerinin yüksek enerji fiyatları, Tek Pazar’daki parçalanma, karmaşık düzenlemeler ve haksız rekabet gibi sorunlarla aynı anda mücadele ettiğini ifade etti.
Sanayi politikasına yeniden ağırlık verilecek
Von der Leyen, Avrupa Birliği’nin gelecek dönemde sanayi politikasını daha fazla merkeze alacağını belirterek, “Amacımız Avrupa’yı üreten, yatırım yapan ve kendi güvenliğini sağlayan bir kıta haline getirmektir” dedi. Bu kapsamda şirketlerin karşı karşıya kaldığı idari yüklerin azaltılacağını açıklayan von der Leyen, 2029 yılına kadar şirketler üzerindeki idari yükün yüzde 25 oranında azaltılmasının hedeflendiğini söyledi. Hazırlık aşamasında bulunan 12 basitleştirme paketinin, şirketlere yıllık yaklaşık 17 milyar avro tasarruf sağlamasının beklendiğini belirten von der Leyen, AB mevzuatının kapsamlı biçimde gözden geçirileceğini ifade etti. Mükerrer düzenlemelerin ve raporlama yükümlülüklerinin azaltılmasının yanı sıra izin süreçlerinin hızlandırılması da planlanan adımlar arasında yer alıyor. Amaç, Avrupa’da şirketlerin yatırım kararlarını daha hızlı alabilmesini ve üretim kapasitesini artırabilmesini sağlamak.
Çin ile ticaret açığı büyüyor
Konuşmasında Avrupa’nın küresel ticarette karşı karşıya olduğu dengesizliklere de dikkat çeken von der Leyen, Çin’i AB açısından önemli bir ekonomik ortak olarak nitelendirdi ancak ticarette daha dengeli koşulların oluşturulması gerektiğini söyledi.
AB’nin Çin’e yönelik yaklaşımının “ayrışmadan riskleri azaltmak” olduğunu belirten von der Leyen, Çinli bazı şirketlerin OECD ülkelerindeki benzer şirketlere göre sekiz kata kadar daha fazla devlet desteği alabildiğini ifade etti.
Çin’den yapılan ithalatın son beş yılda yüzde 45 arttığını, buna karşılık AB’nin Çin’e ihracatının gerilediğini belirten von der Leyen, AB’nin Çin ile ticaret açığının günlük yaklaşık 1 milyar avroya ulaştığını söyledi. Bu açığın yılın başından bu yana yüzde 10 daha arttığını belirten von der Leyen, ilk kez tüm AB üyesi ülkelerin Çin ile ticaret açığı verdiğini kaydetti.
Kritik hammaddelerde Çin bağımlılığı sürüyor
Avrupa sanayisinin kritik hammaddelere erişimi konusunda da uyarılarda bulunan von der Leyen, AB’nin birçok kritik hammadde için Çin’e bağımlılığının yüzde 80’i, bazı nadir toprak elementlerinde ise yüzde 90’ı aştığını belirtti.
Von der Leyen, Çin ile diyaloğun sürdürüleceğini ancak yeterli ilerleme sağlanamaması halinde Avrupa Birliği’nin ticaret savunma araçlarını kullanmaya hazır olması gerektiğini söyledi.
Bu yaklaşım, Avrupa’nın sanayi politikalarında yalnızca üretim kapasitesini değil, tedarik güvenliğini ve kritik hammaddelere erişimi de stratejik öncelik haline getirdiğini gösteriyor.
Enerji maliyetleri Avrupa sanayisinin önündeki en büyük sorunlardan biri
Von der Leyen’in konuşmasının en önemli başlıklarından biri ise enerji maliyetleri oldu. Avrupa’daki enerji fiyatlarının ABD ve Çin’dekinden 2-3 kat daha yüksek olduğunu belirten von der Leyen, bu farkın Avrupa sanayisinin küresel rekabetçiliği üzerinde doğrudan baskı oluşturduğunu söyledi.
Avrupa’da tüketilen enerjinin yarısından fazlasının hâlâ ithal fosil yakıtlardan karşılandığını belirten von der Leyen, Orta Doğu’daki krizin başlangıcından bu yana ithal fosil yakıtlara bağımlılığın Avrupa’ya 50 milyar avronun üzerinde ek maliyet getirdiğini ifade etti.
Bu nedenle Avrupa’nın kendi düşük karbonlu enerji üretimini artırması gerektiğini vurgulayan von der Leyen, AB’de üretilen elektriğin yüzde 70’inden fazlasının yenilenebilir enerji ve nükleer enerji dahil olmak üzere düşük karbonlu kaynaklardan geldiğini söyledi.
Ancak elektriğin toplam nihai enerji tüketimi içindeki payının halen yaklaşık dörtte bir seviyesinde olduğuna dikkat çeken von der Leyen, enerji sisteminin daha hızlı elektrifikasyonunun Avrupa’nın rekabet gücü açısından kritik olduğunu belirtti.
10 trilyon avroluk tasarruf için yatırım hedefi
Avrupa’nın bir diğer önemli sorununun ise yatırım finansmanına erişim olduğunu belirten von der Leyen, AB’deki hane halkı tasarruflarının önemli bölümünün ekonomiye yeterince yönlendirilmediğini söyledi.
Avrupa’daki banka hesaplarında tutulan yaklaşık 10 trilyon avroluk hane halkı tasarrufunun daha fazla yatırıma dönüştürülmesi için çalışmalar yürütüleceğini ifade eden von der Leyen, özellikle Avrupa şirketlerinin büyümesini destekleyecek finansman imkânlarının artırılması gerektiğini vurguladı.
Tek Pazar’ın halen enerji, hizmetler, telekomünikasyon, finans ve dijital ekonomi gibi alanlarda tam olarak bütünleşmediğini belirten von der Leyen, bu parçalanmanın AB içinde adeta ek bir ticaret engeli yarattığını söyledi.
Yapay zekâ sanayi politikasının parçası olacak
Avrupa’nın rekabet gücünün yalnızca enerji ve finansman koşullarına değil, teknoloji kapasitesine de bağlı olduğunu belirten von der Leyen, yapay zekâyı verimlilik artışında en güçlü araçlardan biri olarak tanımladı.
AB’nin büyük ölçekli yapay zekâ altyapısının geliştirilmesi için 20 milyar avro kaynak ayırdığını belirten von der Leyen, dijital teknolojilerin Avrupa sanayisinde daha yaygın kullanılmasının üretkenlik ve rekabet gücünde önemli artış sağlayabileceğini söyledi.
Avrupa sanayisinde yeni dönem
Von der Leyen’in açıklamaları, Avrupa Birliği’nin önümüzdeki dönemde sanayi politikasını daha fazla enerji maliyetleri, yatırım, teknoloji, tedarik güvenliği ve küresel rekabet ekseninde şekillendireceğini ortaya koyuyor.
Enerji fiyatlarının düşürülmesi, şirketlerin üzerindeki bürokrasinin azaltılması, Çin kaynaklı rekabetin yönetilmesi ve Avrupa’nın kritik hammaddelerde dışa bağımlılığının azaltılması, sanayi politikasının temel başlıkları arasında yer alacak. Bu çerçevede Avrupa’nın küresel rekabet gücünü koruyabilmesi için yalnızca yeşil dönüşüme değil, aynı zamanda uygun maliyetli enerjiye, güçlü yatırımlara, hızlı karar alma mekanizmalarına ve daha dayanıklı tedarik zincirlerine ihtiyaç duyduğu mesajı öne çıkıyor.