Çelikte fazla kapasiteye karşı Milwaukee Çerçevesi kabul edildi
Türkiye’nin de katıldığı Küresel Çelik Fazla Kapasite Forumu toplantısında, ticaret savunma araçları ve tedarik zinciri takibinde iş birliğini artıracak yeni çerçeve üzerinde uzlaşıldı. Uygulamalar, üyelerin ulusal mevzuatları ve uluslararası yükümlülükleri doğrultusunda şekillenecek.
Küresel Çelik Fazla Kapasite Forumu (GFSEC), çelik sektöründeki kapasite fazlasına karşı ortak eylem çerçevesini kabul etti. ABD’nin Milwaukee kentinde 30 Eylül 2026’da düzenlenen bakanlar toplantısına Türkiye de katıldı. “Milwaukee Çerçevesi” olarak adlandırılan belge, piyasa koşullarını bozan desteklerin azaltılması ve fazla kapasitenin ticaret üzerindeki etkileriyle mücadelede koordinasyon sağlanmasını hedefliyor.
Çerçevede, damping ve sübvansiyona karşı soruşturmalar ile korunma önlemleri başlıca araçlar arasında sıralanıyor. Gerekli koşullarda yetkili makamların kendiliğinden soruşturma başlatması da öngörülüyor. Belge ortak bir tarife oranı belirlemiyor; alınacak önlemleri ülkelerin hukuki çerçevelerine ve uluslararası taahhütlerine bağlıyor.
Tedarik zinciri şeffaflığında ise çeliğin ilk eritildiği ve döküldüğü ülkeye ilişkin veriler öne çıkıyor. Üyeler, ithalat izleme sistemlerini geliştirmeyi ve şüpheli ticaret akışlarını belirlemek amacıyla bilgi paylaşımını artırmayı amaçlıyor. Böylece bir pazarda uygulanan önlemler nedeniyle yön değiştiren çelik ticaretinin diğer üye pazarlarına etkisinin de izlenmesi hedefleniyor.
OECD’nin Steel Outlook 2026 raporu, ortak eylem arayışının arkasındaki arz-talep dengesizliğine dikkat çekiyor. Rapora göre küresel çelik kapasite fazlasının 2028’de 745 milyon tona ulaşması bekleniyor. Aynı döneme kadar planlanan kapasite artışı yaklaşık 139 milyon ton düzeyindeyken, talep büyümesinin zayıf kalacağı öngörülüyor.
Çin’in 2025’teki çelik ihracatı ise 131 milyon tonla rekor seviyeye çıktı. OECD, bunun 2020’ye göre yüzde 153 artış anlamına geldiğini belirtiyor. Kuruluşun verilerine göre 2024’te Çin’deki medyan çelik şirketinin varlıklarına oranla aldığı sübvansiyon, diğer ülkelerdeki medyan üreticinin yaklaşık 15 katına ulaştı.
Türkiye açısından çerçeve, ticaret savunma uygulamaları ve çelik tedarik zincirinin izlenmesi konularında uluslararası iş birliğine zemin oluşturuyor. Bunun ihracat ve ithalata somut etkileri, üyelerin uygulamaya koyacağı ülke ve ürün bazlı tedbirlerle netleşecek.