Türkiye ile Suudi Arabistan arasında 3 Şubat 2026'da Riyad'da imzalanan hükümetlerarası yenilenebilir enerji anlaşması Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunuldu. Yasa teklifi onaylanırsa, Suudi şirketler Türkiye topraklarında toplam 5.000 MW kurulu güce ulaşan güneş ve rüzgâr enerjisi santralleri geliştirecek.
Tamamı dış finansmanla hayata geçirilecek projeler doğrudan yabancı yatırım statüsünde değerlendirilecek ve uluslararası finans kuruluşlarının desteği alınacak. Üretilecek elektriğin alıcısı 30 yıl boyunca Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) olacak. Sözleşme süresi sonunda santraller bedelsiz şekilde EÜAŞ'a devredilecek; santral arazilerinin mülkiyeti zaten EÜAŞ'ta kalmaya devam edecek.
İlk etapta Sivas ve Karaman'da 2.000 MW güneş yatırımı
Yasa teklifine göre projenin ilk fazında Sivas ve Karaman'da 1.000'er MW kurulu güce sahip iki büyük güneş enerjisi santrali kurulacak. İki tesis tek başına Türkiye'nin mevcut yaklaşık 30.000 MW'lık güneş ve rüzgâr kapasitesine doğrudan yüzde 6,7 oranında katkı yapacak. Kalan 3.000 MW'lik kapasitenin sonraki aşamalarda hangi illerde kurulacağı henüz açıklanmadı.
Yatırımın enerji yoğun sanayi kollarını yakından ilgilendiren bir tarafı var: Sivas, Türkiye'nin demir-çelik üretim hattındaki kuzey-doğu eksenin önemli bir noktası. Bölgedeki sanayi tesisleri için yerleşik enerji altyapısının büyümesi, orta vadede sanayi elektrik fiyatlarındaki dalgalanmaya karşı tampon işlevi görebilir.
30 yıllık alım garantisi ve EÜAŞ'ın devir hakkı
Modelin omurgasını 30 yıllık elektrik alım taahhüdü oluşturuyor. EÜAŞ üretilen elektriği bu süre boyunca alacak, santrallerin tahsisli arazileri kamuda kalacak ve sözleşme süresinin sonunda işletme hakkı bedelsiz olarak Türkiye'ye geçecek. Yasa teklifinin gerekçesinde anlaşmanın doğrudan yabancı yatırım niteliği taşıdığı, projelerin uluslararası finansman ile hayata geçirileceği vurgulandı.
Bu yapı, Türkiye'nin son yıllarda büyük ölçekli yenilenebilir yatırımlarda tercih ettiği YEKA modeline benzer biçimde devlet destekli alım taahhüdü ve uzun vadeli arazi tahsisi üzerine kurulu. Suudi tarafının finansmanı üstlenmesi, Türkiye'nin döviz çıkışı yapmadan kapasite büyütmesine olanak tanıyor.
2053 net sıfır hedefi ve 120 GW yenilenebilir kapasite
Yasa teklifinin gerekçesinde Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefine ulaşmak için yenilenebilir kaynaklara yöneldiği belirtildi. 12. Kalkınma Planı'nda enerji üretiminde karbon yoğunluğunun azaltılması ve yenilenebilir yatırımların hızlandırılması stratejik öncelik olarak yer aldı.
2024 yılında Bakü'de düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 29. Taraflar Konferansı'nda (COP29) Türkiye, mevcut yaklaşık 30.000 MW'lık güneş ve rüzgâr kurulu gücünü 2035 yılına kadar 120.000 MW'a çıkarma hedefini ilan etmişti. Hedefe ulaşmak için Yenilenebilir Kaynak Alanları (YEKA) yarışmalarının her yıl tekrarlanması ve diğer ülkelerle benzer büyük ölçekli anlaşmaların imzalanması planlanıyor.
Demir-çelik gibi enerji yoğun sektörler açısından bu kapasite artışı, Sınırda Karbon Düzenlemesi Mekanizması (CBAM) gibi düzenlemelerin baskı altına aldığı karbon ayak izinin düşürülmesinde belirleyici bir araç. Yeşil enerjiye dayalı elektrik üretiminin payı yükseldikçe, Türk çelik üreticilerinin ihracatta sertifikalandırılmış düşük karbonlu ürün sunma kapasitesi de büyüyecek.