Türkiye Çelik Üreticileri Derneği'nin Mart 2026 basın bültenine göre, Türkiye ham çelik üretimini geçen yılın aynı ayına kıyasla %6,4 artırarak 3,3 milyon tona çıkardı. Yılın ilk çeyreğinde üretim %5,3 yükselişle 9,7 milyon tona ulaşırken, nihai mamul tüketimi aynı dönemde %8,9 artarak 9,9 milyon tona çıktı.
Üretimdeki artış, iç talebin Mart ayında belirgin biçimde hızlanmasıyla aynı döneme denk geldi. Nihai mamul tüketimi Mart'ta baz etkisinin de katkısıyla %20,9 artarak 3,2 milyon tona yükseldi; bu tablo, piyasadaki canlanmanın ithalat tarafına da yansıdığını gösterdi.
İhracat Martta toparlandı, çeyreklik tablo zayıf kaldı
Çelik ürünleri ihracatı Mart ayında miktar bazında %5 artışla 1,5 milyon tona, değer bazında %0,5 artışla 1 milyar dolara çıktı. Ancak Ocak-Mart döneminde ihracat miktarı geçen yılın aynı dönemine göre %6,8 azalarak 3,5 milyon tonda kaldı; değer tarafındaki gerileme ise %9,4 ile 2,3 milyar dolara indi.
Bu ayrışma, marttaki toparlanmanın henüz çeyrek genelindeki kaybı telafi etmediğini ortaya koyuyor. Orta Doğu'daki gerilimlerin tedarik hatlarını yeniden şekillendirmesi, Türkiye'nin Avrupa'ya yakınlığı ve teslimat avantajı nedeniyle ihracatçılar için yeni sipariş fırsatları yaratabilir.
İthalattaki hızlı artış dış ticaret dengesini zorluyor
Mart ayında ithalat miktarı %38,2 artarak 1,6 milyon tona, ithalat değeri ise %23,4 yükselişle 1,1 milyar dolara ulaştı. İlk çeyrekte ithalat miktarı %2,6 artışla 4,3 milyon ton olurken, değer %1,5 düşüşle 3 milyar dolara geriledi.
İhracatın ithalatı karşılama oranı 2025'in ilk çeyreğindeki %84,5 seviyesinden 2026'nın aynı döneminde %77,8'e düştü. Bu gerileme, üretim artarken iç pazarın ithal ürünlerle daha fazla beslendiğine işaret ediyor; kapasite kullanım oranının %61,6 seviyesinde kalması da yerli üretici açısından baskıyı artırıyor.
Küresel üretim daralırken Türkiye farklılaşıyor
Dünya Çelik Derneği (worldsteel), Mart 2026'da dünya ham çelik üretiminin geçen yılın aynı ayına göre %4,2 azalarak 159,9 milyon tona indiğini açıkladı. Ocak-Mart döneminde küresel üretim %2,3 düşüşle 459,2 milyon ton oldu.
Çin'in ilk çeyrek üretimi %4,6 azalışla 247,5 milyon tona gerilerken Hindistan %10,8 artışla 44,7 milyon tona yükseldi. ABD üretimi de %5,7 artarak 21 milyon tona çıktı. Bu tablo, Türkiye'nin üretim artışının küresel ortalamadan ayrıştığını, ancak rekabetin Asya merkezli kapasite ve fiyat baskısıyla sürdüğünü gösteriyor.
Koruma önlemleri ve maliyetler sektörün yönünü belirleyecek
Avrupa Birliği'nin çelik ithalatını sınırlamaya dönük düzenlemeleri ve Birleşik Krallık'ın kota seviyelerini %60 düşürme planı, küresel çelik ticaretinde korumacılığın genişlediğini gösteriyor. Türkiye Çelik Üreticileri Derneği'nin bülteni, AB ithalat kotasının yaklaşık 18 milyon tona indirildiğini, Türkiye'nin ise 20 milyon ton civarında çelik ürünü ithalatıyla karşı karşıya kaldığını aktardı.
Hurda fiyatlarının ton başına 400 dolara yaklaşması, enerji maliyetleri, navlun ve sigorta giderleriyle birlikte üretici marjlarını daraltıyor. Mart verileri bu nedenle üretim artışı kadar ithalat baskısı, maliyet seviyesi ve pazar erişimi arasındaki dengeyi de öne çıkarıyor.